Manja, een boek dat je de adem beneemt

Deze namiddag had ik de eer om de herontdekte klassieker Manja, de vriendschap van vijf kinderen te pitchen op het Schwobfest in Brussel. Omdat het warm was en het kristallen klokje van presentatrice Katrijn Van Bouwel veel vroeger dan ik verwacht had rinkelde  hier de hele lofzang. Voor wie nog op zoek is naar beklijvende zomerlectuur.

Op een muurtje bij de ruïne van een huis, op een helling bij een rivier in een niet nader genoemde stad in Duitsland, zitten vier jongens. Aan de overkant van de rivier de fabrieken, huizen, de kerktoren, de skyline van de stad, waar je op zomeravonden de zon kon zien ondergaan. Maar het is een herfstdag nu, het is bewolkt en donker. Al vier jaar lang komen de kinderen hier elke woensdag en zaterdagavond naar toe. Het is een oase in een moeilijke wereld, een oase waar ze die wereld met hun spel en verbeelding kunnen buitenhouden.

Al die andere keren was er ook een meisje bij. Manja. Het meisje dat hen allemaal bij elkaar hield, het meisje dat de betovering in hun dagen wist te houden nadat je zoiets al lang niet meer voor mogelijk hield. Vandaag is het meisje er niet, maar aan de tak van een berkje bij de muur waarop de jongens zitten is haar zakdoek vastgeknoopt, uitgerafeld door de wind.

Dit is het begin van Manja, De vriendschap van Vijf kinderen. Een begin dat eigenlijk het einde is. Als lezer weet je meteen dat er iets ingrijpend is gebeurd, al heb je er nog geen idee van wat.

In het eerste hoofdstuk van de roman, worden al die kinderen verwekt. Bijzonder toch, voor een boek dat eind de jaren dertig van de vorige eeuw verscheen en dat geschreven is door een jonge vrouw:  het boek begint met bedscènes.  De kinderen worden verwekt uit gewoonte, uit haat, uit onverschilligheid, sommige ook echt uit liefde en Manja, Manja die wordt verwekt bij twee mensen die elkaar nog maar pas ontmoet hebben, tijdens een concert van Das Lied van der Erde van Gustav Mahler. Manja wordt verwekt bij twee mensen die heel even diepe troost en ontroering  gevonden hebben in de schoonheid van muziek.

Vervolgens duikt het boek afwisselend het ene en dan weer het andere gezin in. Lees verder